Bilim Konuşuyor: IVF Yoluyla Doğan Çocuklarda Otizm Riskini Destekleyen Kanıt Yok

2023-11-27

JAMA Network Open’da yakın zamanda yayımlanan önemli bir çalışma, kısırlık, doğurganlık tedavileri ve çocuklarda Otizm Spektrum Bozukluğu (ASD) gelişimi arasındaki karmaşık bağlantıyı incelemektedir. Ontario’da yürütülen araştırma, … kapsamaktadır.

JAMA Network Open'da yakın zamanda yayımlanan bir çalışmada, kısırlık, doğurganlık tedavileri ve çocuklarda Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) gelişimi arasındaki karmaşık bağlantı incelenmiştir. Ontario'da yürütülen araştırma, Better Outcomes Registry and Network (BORN) veri tabanı, hastaneye yatış kayıtları, ayaktan hasta ziyaretleri ve acil servis verileri dâhil olmak üzere çeşitli kaynaklardan alınan idari sağlık verilerini içeren, Nisan 2006 ile Mart 2018 arasındaki retrospektif bir kohortu kapsamaktadır. Anormal beyin gelişimiyle karakterize olan ve genellikle yaşamın ilk 18 ayında ortaya çıkan OSB'nin kalıtsal ve çevresel faktörlerin birleşiminden etkilendiği bilinmektedir. Prenatal risk faktörleri arasında kısırlık, anneye ait metabolik ve inflamatuvar değişkenler ve çocuklardaki epigenetik değişiklikler yer alır. Bununla birlikte, önceki çalışmalar OSB ile olası öncülleri arasındaki ilişkiyi anlamada kısırlığın ve aracı etkilerin rolünü çoğu zaman gözden kaçırmıştır. Çalışma tasarımında gebe kalma biçimleri; yardımcı üreme olmadan, subfertilite, intrauterin inseminasyon (IUI) veya ovulasyon indüksiyonu (OI) ve intrasitoplazmik sperm enjeksiyonu (ICSI) veya in vitro fertilizasyon (IVF) olarak sınıflandırılmıştır. Araştırmacılar, düzeltilmiş tehlike oranlarını (aHR'ler) belirlemek amacıyla çeşitli kovaryatlara göre düzeltme yaparak çok değişkenli Cox regresyon modellemesi kullanmıştır. Preeklampsi, sezaryen doğum, çoğul gebelikler, ağır yenidoğan morbiditeleri ve erken doğum gibi gebelik sonuçlarının OSB riski üzerindeki etkisini değerlendirmek için nedensel aracılık analizleri gerçekleştirilmiştir. 1,370,152 bebekten oluşan bir kohorta dayanan sonuçlar, yardımcı üreme olmadan gebe kalınarak doğanlarda 1,000 kişi-yılı başına 1.9 OSB insidansı olduğunu göstermiştir. Dikkat çekici olarak, kısırlığı olan bireylerden doğan çocuklarda, doğurganlık tedavisi uygulanıp uygulanmadığından bağımsız olarak, OSB riski marjinal olarak daha yüksek bulunmuştur. Çalışma, özellikle ICSI veya IVF sonrasında, olumsuz gebelik sonuçlarının OSB riskine aracılık etmesindeki önemli rolünü vurgulamıştır. Sonuç olarak bulgular, ebeveyn kısırlığı ile çocuklarda OSB arasındaki bağlantıya katkıda bulunan temel etkenin doğurganlık tedavilerinden ziyade kısırlığın kendisi olabileceğini göstermektedir. Bu nedenle çalışma, doğurganlık tedavilerinin ardından çoğul gebelikleri azaltmaya yönelik sürekli çabaları savunmakta ve subfertil bireyler ile doğurganlık tedavisi gören kişiler için kişiye uygun bakım planlarına duyulan ihtiyacı vurgulamaktadır. Bu kapsamlı araştırma, OSB gelişiminin karmaşık dinamikleri hakkında değerli bilgiler sunarak etkilenen aileler için daha hedefli ve etkili bakım stratejilerinin önünü açmaktadır. Kaynaklar: https://www.news-medical.net/news/20231121/Association-between-infertility-and-autism-spectrum-disorder-risk-among-children.aspx Maria P. Velez, MD, PhD ve diğerleri, (2023) Kısırlık ve Çocuklarda Otizm Spektrum Bozukluğu Riski, JAMA Network Open., doi:10.1001/jamanetworkopen.2023.43954

IVF çocuk sağlığı kanıtlarının IVF planlamasını nasıl etkilediği

Bu konu, belirli bir tedavi kararıyla bağlantılı olduğunda en yararlı hâle gelir. Hastalar genel doğurganlık bilgilerini tanının yerine koymamalıdır; ancak bu bilgiler bir protokol, klinik veya seyahat tarihi seçmeden önce daha iyi sorular sormalarına yardımcı olabilir. Uygulamalı bir konsültasyonda gebeliğin önündeki temel engel, hâlâ eksik olan testler, gerçekçi seçenekler ve acil olmaktan ziyade isteğe bağlı olan adımlar belirlenmelidir.

IVF Turkey hastaları için planlama görüşmesinde yumurtalık rezervi, sperm kalitesi, önceki gebelik öyküsü, daha önceki IVF veya IUI denemeleri, ilaç kullanımı, ameliyat öyküsü ve bilinen genetik ya da aile öyküsüne ilişkin endişeler ele alınmalıdır. Bu ayrıntılar, tedavi başlamadan önce bir sonraki adımın standart IVF, ICSI, embriyo dondurma, embriyo transferi, erkek faktörünün değerlendirilmesi, genetik danışmanlık veya başka bir hazırlık adımı olup olmadığına karar vermesinde sağlık ekibine yardımcı olur.

Uluslararası hastalar tıbbi planı lojistikle de ilişkilendirmelidir. Türkiye'de tedavi, seyahatten önce yapılacak testleri, ultrason takibini, ilaç zamanlamasını, yumurta toplamayı, döllenme güncellemelerini, embriyo gelişimini, transfer planlamasını ve eve döndükten sonraki takibi içerebilir. Hastalar beklenen kalış süresini, hangi kayıtların önceden paylaşılması gerektiğini ve klinikte döngü sırasında talimatların nasıl iletileceğini teyit etmelidir.

Konsültasyonda sorulacak sorular

  • Tedavi protokolü seçilmeden önce hangi test sonuçları gereklidir?
  • Bu konu embriyo transferi zamanlamasını, ilaç seçimini veya ek test gereksinimini değiştirir mi?
  • Döngü başlamadan önce erkek doğurganlığı, tüplerin durumu veya genetik öykü gözden geçirilmeli midir?
  • Hangi maliyetler sabittir ve hangileri ilaca, ICSI, genetik teste, dondurmaya veya takip sürecine bağlıdır?
  • Hangi belirtiler, gecikmeler veya sonuçlar hastayı bakım ekibiyle hızlıca iletişime geçmeye yöneltmelidir?

Sonraki yararlı adımlar arasında Türkiye’de IVF maliyetini incelemek, embriyo transferini anlamak ve olguya özel değerlendirme için IVF Turkey ile iletişime geçmek yer alır. Hastaların öykülerine bağlı olarak düşük sperm sayısı, varikosel ve erkek doğurganlığı, genetik hastalık taraması, PGD embriyo biyopsisi, Türkiye’de yumurta dondurma veya Amerikalı hastalar için Türkiye’de IVF hakkında bilgiye de ihtiyaçları olabilir.

Amaç, görüşmeden net bir eylem sırasıyla ayrılmaktır: şimdi ne yapılacağı, tedavi sırasında nelerin izleneceği, nelerin bekleyebileceği ve başarının ya da sonraki adımların nasıl değerlendirileceği. Bu sıra, tıbbi temellere dayalı bir karar verirken gereksiz gecikmeden kaçınmaya çalışan hastalar için önemlidir.

Hastalar ayrıca ilk karar verildikten sonra bakım ekibinin ilerlemeyi nasıl ölçeceğini de sormalıdır. Bazı çiftler için bir sonraki dönüm noktası eksik testleri tamamlamaktır. Diğerleri için bu, ilaç yanıtının, döllenmenin, embriyo kalitesinin veya gebelik takibinin doğrulanmasıdır. Net dönüm noktaları, planın işe yarayıp yaramadığını ve ne zaman değiştirilmesi gerektiğini anlamayı kolaylaştırır.

Bu, tedavi için seyahat eden hastalar açısından özellikle önemlidir; çünkü her ek ziyaret, ilaç değişikliği veya laboratuvar kararı zamanlamayı ve bütçeyi etkileyebilir. Yazılı bir plan, kiminle iletişime geçileceğini, hangi sonuçların acilen değerlendirilmesi gerektiğini ve eve döndükten sonra hangi bilgilerin hastanın yerel doktoruyla paylaşılması gerektiğini açıklamalıdır.

Hastalar görüşmeden, sonraki pratik eylemi bilerek ayrılmalıdır: kayıtları göndermek, bir testi tekrarlamak, izlem planlamak, ilacı ayarlamak, seyahat planlamak veya belirli bir sonucu beklemek. Bu netlik, uzun bir isteğe bağlı ek seçenekler listesinden daha güçlü bir yararlı bakım göstergesidir.